Tag Archives: language/politics

เธอมีอารมณ์, เขามีเหตุผล, วิทยาศาสตร์มีอำนาจ 3

มีการพูดอย่างหนึ่งที่น่าคิด สมัยที่เราเรียนมัธยมปลาย มีคนกล่าวว่าเด็กศิลป์จะเน้นเรื่องอารมณ์ และเด็กวิทย์จะเน้นเรื่องเหตุผล และสมัยไหนๆ ก็จะได้ยินคนพูดว่าสมองด้านนี้เกี่ยวกับอารมณ์ สมองอีกด้านเกี่ยวกับการใช้เหตุผล หรือแม้การถกเถียง ณ ที่ใดก็จะมีคนพูดว่า คุณอย่าใช้อารมณ์ ควรใช้เหตุผลมากกว่า ในระบบาษาไทบเราจึงมีคู่ของคำว่า อารมณ์ และ เหตุผล และคำสองคำนี้ไม่ได้มีความหมายเฉพาะเจาะจงตามตัวคำเท่านั้น แต่มันมีค่านิยมพ่วงเข้ามาด้วยว่า อารมณ์ สอดคล้องกับ ความเป็นผู้หญิง ความเป็นศิลป์ รวมถึงความไม่เป็นมาตรฐาน ยุ่งเหยิง ไม่น่าเชื่อถือ ส่วนเหตุผลยังไปพ้องกับ ความเป็นวิทยาศาสตร์ ความมีระเบียบวิธี มีหลักเกณฑ์ น่าเชื่อถือ แต่าษาไม่ใช่แค่เรื่องของการสื่อความหมาย เพื่อสะท้อนโลกแห่งความเป็นจริงอย่างโปร่งใสไร้พิษัยเท่านั้น (รศ.ดร.ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬารกล่าวไว้) แต่ตัวาษาเองก็ยังมีบทบาทแบ่งการรับรู้ของผู้ใช้าษาด้วย ในกรณีนี้ การเข้าใจว่า คำว่า อารมณ์และเหตุผล ก็สะท้อนความเป็นจริงของมันที่การแสดงออกซึ่งสิ่งสองสิ่งนี้ มันใช้ทักษะที่ต่างกัน ไม่เกี่ยวข้องทับซ้อนกัน ยิ่งมีเรื่องของผลวิจัยว่า การใช้อารมณ์ใช้สมองส่วนนึง ใช้เหตุผลใช้สมองอีกส่วน ก็ยิ่งตอกย้ำให้ชุดาษาแบบนี้ชัดเจนยิ่งขึ้น สิ่งทั้งหมดนี้คือความคิดที่ว่าาษาสะท้อนความเป็นจริง และแยกออกจากตัวความคิดในเรื่องดังกล่าวอย่างชัดเจน แต่หากเราพิจารณาดีๆ จะเห็นว่าคำว่า “เหตุผล” แท้จริงก็มีคุณค่าบางอย่างเคลือบแฝงอยู่ นั่นคือความคิดที่ว่าวิทยาศาสตร์มีคำตอบสำหรับทุกสรรพสิ่ง โดยต้องการทำให้ทุกอย่างชัดเจนแจ่มแจ้งผ่านกระบวนการอธิบายด้วยเหตุด้วยผลอย่างเคร่งครัด ตามกรอบของตะวันตกนิยม [...]