ถ้าเป็นคนที่ชอบดูละครหลังข่าว เรากำลังอยู่ในยุคเปลี่ยนผ่านที่สำคัญของโครงสร้างเนื้อเรื่องในละครหลังข่าว ละครในช่วงต้นๆ ปีที่ชื่อว่า “เงาอโศก” เป็นตัวแทนที่ดีของละครยุคเดิมๆ ที่นางเอกเป็นผู้มีมารยาทงาม ต้องทนรับบาปเคราะห์ต่างๆ ที่ตัวละครทุกตัวกระทำให้เธอ ผู้หญิงในเงาอโศกจึงเ้ป็นผู้ถูกกระทำ (passive) ส่วนฝ่ายชายในเงาอโศกก็ได้ไปเรียนถึงเมืองนอก พร้อมกับดูถูกนางเอกที่เป็นได้แค่แม่บ้านที่ใสซื่อ แต่ละครในช่วงปลายปีอย่าง “สะใ้ลูกทุ่ง” บุคลิกนางเอกกลับกลายเป็นคนแข็งกร้าวมากขึ้น ไม่รดราวาศอก พร้อมต่อสู้ในทุกๆ การเอาเปรียบ เรื่องราวดำเนินไปกับการกระทำของเธอ มีบทบาทเป็นผู้กระทำ (active) และที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือ นางเอกในเรื่องนี้ เล่นเป็นแพทย์ชนบทซึ่งในความคิดของคนทั่วไป มองว่าเป็นอาชีพที่ “เป็นการเป็นงาน” มากกว่าอาชีพของพระเอกที่เป็นสถาปนิกในเมืองใหญ่ เป็นไม่กี่ครั้งที่ผู้หญิงในละคร จะดู practical มากกว่าผู้ชาย เรื่องที่น่าสนใจคือ ระหว่างบุคลิกแบบผู้ถูกกระทำ กับผู้กระทำ นางเอกแบบไหนมีจริยธรรมมากกว่ากัน เมื่อมองโดยผิวเผิน ผู้ถูกกระทำดูแล้วน่าจะเป็นคนที่มีจริยธรรมากกว่า ใครทำสิ่งใดมาก็ไม่ตอบโต้ อยู่นิ่งเฉยอหิงสา หากมีคนแบบนางเอกเงาอโศกทุกคนบนโลก โลกนี้จะน่าอยู่ขึ้นมาก จะเต็มไปด้วยความสงบไม่มีใครระรานใคร แต่ละคนมีหน้าที่ทำงานอะไรก็ทำไปเงียบๆ ไม่ต้องโหวกเหวกโวยวายจนเกิดความไม่เรียบร้อยในสังคม แต่ถ้ามองอีกแง่หนึ่ง ที่มนุษย์วิวัฒนาการมาได้จนถึงวันนี้ ก็เพราะมนุษย์ทำตนเป็นผู้กระทำ ไม่ยอมแพ้ต่อสิ่งแวดล้อม มนุษย์ที่เริ่มแรกอยู่ตามป่า ตามถ้ำ พอมาเจอโรคร้าย ยุงกัด ก็ไม่ทำตัว passive [...]
Categories: Ethics,Politics
Tagged: drama, john stuart mill
- Published:
- October 5, 2008 – 9:52 pm
- Author:
- By mgaston
เนื่องจากประเทศไทยไม่มีพิพิธัณฑ์การเรียนรู้ที่ใกล้บ้าน และมีความสมบูรณ์ ทั้งยังขาดการแสดงงานแสดงศิลปวัฒนธรรม ที่มีขนาดใหญ่ ชักจูงใจกระแสหลัก (หรือมีแต่ไม่มีใครไปดู) แต่เนื่องจากชนชาติต้องการสัมผัสวัฒนธรรมไม่ทางใด ก็ทางหนึ่ง ดังนั้นสื่อที่ชักชวนให้คนไทยร่วมกันสัมผัส ถึงวัฒนธรรมประชาชาติได้เพียงหนึ่งเดียว คือรายการโทรทัศน์ อีกทั้งศิลปะแขนงส่วนใหญ่ที่แสดงทางโทรทัศน์คือ ละครหลังข่าว ดังนั้น อาจกล่าวได้ว่า ละครหลังข่าว เป็นหนึ่งในผู้ผูกขาดการจัดการวัฒนธรรมประชาชาติของคนไทย โดยผิวเผินแล้ว ปรากฎการณ์ดังกล่าวไม่ควรน่าเป็นห่วงอันใด แต่เมื่อพิจารณาแล้ว สิ่งที่ละครหลังข่าวร่วมกันสื่อความนั้น เป็นชุดความคิดชุดหนึ่ง ที่คล้ายประหนึ่งมีการร่วมมือร่วมใจกันระหว่างค่ายทำละคร เพื่อกำหนดทิศทางความนึกคิดของคนไทย โดยทั้งที่ตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ตาม ชุดความคิดประการแรกในละครทางโทรทัศน์คือ ทัศนคติของคนอีสานต่อที่ทางในสังคมไทย เป็นเรื่องบังเอิญอย่างน่าพิศวง ที่บทบาทของคนใช้ คนขับรถ ต้องเป็นคนอีสาน หรือไม่ก็ต้องมีหน้าตาบ้านๆ เป็นทุนเดิม าพของคนใช้พูดาษาอีสานจุกจิก เพื่อเรียกเสียงขำขัน ดูแล้วเป็นเรื่องที่ขำไม่ออก นี่คือการเผยแพร่ชุดความคิดในเรื่อง ชนชาติ เชื้อชาติ ที่ผูกกับฐานะทางเศรษฐกิจ คือชนอีสานผูกกับผู้มีฐานะทางเศรษฐกิจต่ำที่สุด ชนาคกลางผูกกับผู้มีฐานะปานกลาง ลูกครึ่งจะมีสถานะเป็นเศรษฐี ซึ่งชุดความคิดนี้ไม่สะท้อนความเป็นจริง และไม่ได้ไร้เดียงสาใสซื่อ อย่างที่ผู้ชมล้านกว่าคนคิด ชนอีสานหลายคนและส่วนมากในปัจจุบัน เป็นคนมีฐานะปานกลาง จนถึงระดับเศรษฐี ชุดความคิดประการที่สองคือ ชุดความคิดเรื่องความดีความชั่ว การแบ่งแยกให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ตัวที่เป็นคนดีจะแสดงออกถึงความดีนั่นออกมาในทุกสถานการณ์ ส่วนตัวที่เป็นคนชั่วก็จะแสดงความชั่วนั้นออกมาในทุกสถานการณ์ (ยกเว้นตอนกลับตัวกลับใจช่วงตอนอวสาน) [...]
Categories: Knowledge management
Tagged: discourse, drama
- Published:
- October 10, 2007 – 12:46 am
- Author:
- By mgaston