Monthly Archives: December 2009

Logos และ Pathos 0

วาทศิลป์ที่ใช้ชักจูงใจคนที่โดดเด่นใช้บ่อย มีสองประเภทคือ Logos และ Pathos  Logos คือวาทะเชิงเหตุผล เช่น หากต้องการชักจูงให้ใครกินผัก ก็อธิบายว่าผักมีไฟเบอร์ทำให้ขับถ่ายสะดวก มีสารอาหารที่จำเป็นหลายอย่าง ส่วน Pathos คือวาทะกระตุ้นความรู้สึกทางอารมณ์ เช่นในตัวอย่างชักจูงให้คนกินผัก ถ้าใช้วาทศิลป์แบบนี้ก็จะได้ว่า กินผักแล้วแข็งแรง อนาคตของชาติจะรุ่งเรือง! ที่ข้าพเจ้าพูดถึงเรื่องวาทศิลป์ ก็เพราะข้าพเจ้าได้อ่านบทความเกี่ยวกับประวัติศาสตร์กลุ่มต่อต้านการใช้แอลกอฮอล์ในศตวรรษที่ 19 [ลิงค์, Brown University] บทสรุปของผู้เขียน essay คือ การต่อต้านการใช้แอลกอฮอล์โดยใช้วาทศิลป์ Logos ไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมของมวลชนได้ดีเท่าวาทศิลป์แบบ Pathos โดยมีหลักฐานเชิงประจักษ์เป็นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ Benjamin Rush นักคิดนักเขียนที่เป็นหนึ่งในผู้ลงนามใน Declaration of Independence เพื่อก่อตั้งสหรัฐอเมริกา ได้รณรงค์แนวร่วมต่อต้านแอลกอฮอล์ในบทความ The Effects of Ardent Spirits upon Men ในปี 1805 โดยใช้วาทศิลป์เชิงเหตุผลเป็นส่วนประกอบหลัก ผลลัพธ์คือไม่สามารถชักจูงใจความเชื่อได้ จนเมื่อ 30 กว่าปีหลังจากเริ่มรณรงค์ หลักคิดศาสนาบริสุทธิของพวก [...]

พระหรรษาทานของคาร์ล ยุงและข้าพเจ้า 2

ช่วงนี้ข้าพเจ้ากำลังพยายามอ่านชีวประวัติของคาร์ล ยุง ข้าพเจ้าอ่านไปได้ถึงช่วงชีวิตวัยเรียนในมหาวิทยาลัยของนักจิตวิทยาผู้นี้ นอกจากจะเป็นเรื่องความรอบรู้เกินวัยของเขา ที่ทำให้ข้าพเจ้าแปลกใจ แต่เรื่องที่แปลกใจแก่ข้าพเจ้ายิ่งกว่าคือ ครึ่งหนึ่งของหน้ากระดาษที่บรรยายชีวิตวันเด็กของเขา กลับอุทิศให้กับประสบการณ์ที่เขามีต่อพระเจ้า คาร์ล ยุงในอายุไม่ถึง 10 ขวบผู้เป็นบุตรของบาทหลวง ครุ่นคิดถึงพระหรรษาทานที่พระเจ้ามอบให้กับเขาในห้วงความคิดหนึ่ง พร้อมวิพากษ์วิจารณ์พิธี การเรียนการสอนของคริสตจักรว่าฉาบฉวยและไม่อาจทำให้ผู้เข้ารีตศาสนาได้สัมผัสกับพระหรรษาทานนั้นอย่างแท้จริง ต่อมา คาร์ล ยุงในอายุประมาณ 20 ในขณะที่เป็นนักศึกษาแพทย์ ก็วิพากษ์วิจารณ์แนวคิดวัตถุนิยมแบบวิทยาศาสตร์ และเทววิทยาสมัยใหม่กับนักศึกษาเทววิทยาอย่างเผ็ดร้อน ประเด็นที่ทำให้เรื่องนี้น่าแปลกใจคือทำไมคาร์ล ยุงจึงจริงจังและครุ่นคิดกับประสบการณ์เหนือผัสสะ ประสบการ์เชิงศาสนาตั้งแต่เด็ก หรือจะพูดให้ในภาพกว้างกว่านี้ ทำไมเรื่องศาสนาจึงกลายเป็นประเด็นใหญ่ในภูมิศาสตร์ทางความคิดของชาวยุโรป ข้าพเจ้าพอจำได้ว่าตอนที่ข้าพเจ้าอายุ 10 ขวบ ข้าพเจ้าไม่ได้คิดถึงเรื่องศาสนาอย่างเป็นจริงเป็นจังเลย ตอนประถมข้าพเจ้าจำได้ว่ามีวิชาที่ชื่อว่าวิชา “จริยธรรม” สอนโดยอาจารย์พละคนหนึ่ง รูปแบบการสอนก็ล้วนเดิมๆ: เข้าไปในห้องพระประจำโรงเรียน กราบพระ กล่าวบทสวด นั่งพับเพียบเอาสมุดมาจดเลกเชอร์ของครู เนื้อหาให้เลกเชอร์เช่น พรหมวิหาร 4 มี 1 2 3 4, ต้นเหตุความทุกข์คือความอยาก, ควรมีความอ่อนโยนต่อข้าวของเครื่องใช้ ฯลฯ เป็นวิชาที่ข้าพเจ้ามีความสุขด้วยสาเหตุเดียวคือ เป็นวิชาเดียวที่ครูจะไม่เรียกนักเรียนให้ออกไปตอบคำถามที่ตอบไม่ได้แล้วโดนทำโทษ ส่วนเรื่องเนื้อหานั้น ข้าพเจ้าไม่ได้ใส่ใจเลย และหลายครั้งก็ไม่ได้จดตามเลกเชอร์ [...]